Xe cơ giới là gì? Xe cơ giới gồm những loại xe nào?

Xe cơ giới là gì và phương tiện nào được pháp luật xếp vào nhóm xe cơ giới? Nhiều người cho rằng xe cơ giới đơn giản là tất cả phương tiện có động cơ, chẳng hạn như ô tô, xe máy hoặc máy kéo. Tuy nhiên, cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác.

Theo quy định hiện hành, nhóm xe cơ giới không chỉ có phương tiện tự chạy bằng động cơ mà còn bao gồm rơ moóc, sơ mi rơ moóc không có động cơ riêng. Ngược lại, một số phương tiện có động cơ như máy kéo, máy xúc hoặc máy ủi lại được xếp vào nhóm xe máy chuyên dùng.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ xe cơ giới là xe gì, gồm những loại nào và cách phân biệt xe cơ giới với xe thô sơ, xe máy chuyên dùng theo quy định mới nhất.

Trả lời nhanh: Xe cơ giới bao gồm xe ô tô; rơ moóc, sơ mi rơ moóc được ô tô kéo; xe chở người hoặc chở hàng bốn bánh có gắn động cơ; xe mô tô; xe gắn máy và các loại xe có kết cấu tương tự.

Xe cơ giới là gì?

Xe cơ giới là một nhóm phương tiện giao thông đường bộ được pháp luật phân loại dựa trên kết cấu, chức năng và đặc điểm vận hành. Tên gọi đầy đủ thường được sử dụng là “phương tiện giao thông cơ giới đường bộ”.

Căn cứ khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, xe cơ giới bao gồm:

• Xe ô tô.

• Rơ moóc.

• Sơ mi rơ moóc.

• Xe chở người bốn bánh có gắn động cơ.

• Xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ.

• Xe mô tô.

• Xe gắn máy.

• Các loại xe có kết cấu tương tự.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 được ban hành ngày 27/6/2024 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2025. Vì vậy, khi tìm hiểu xe cơ giới là gì, cần áp dụng cách phân loại của luật hiện hành thay vì tiếp tục sử dụng hoàn toàn định nghĩa trong Luật Giao thông đường bộ 2008. Thông tin hiệu lực của luật được đăng tải tại Hệ thống văn bản của Chính phủ.

Có phải mọi phương tiện có động cơ đều là xe cơ giới?

Không phải mọi phương tiện có động cơ đều được xếp vào nhóm xe cơ giới. Việc phân loại không chỉ dựa trên tiêu chí phương tiện có động cơ hay không mà còn phụ thuộc vào kết cấu, công dụng và nhóm phương tiện được pháp luật quy định.

Ví dụ:

• Máy kéo có động cơ nhưng thuộc nhóm xe máy chuyên dùng.

• Máy xúc, máy ủi có động cơ nhưng thường là xe máy thi công.

• Xe đạp điện có động cơ trợ lực nhưng thuộc nhóm xe thô sơ.

• Rơ moóc không có động cơ tự di chuyển nhưng vẫn có thể thuộc nhóm xe cơ giới khi được ô tô kéo.

Do đó, nếu đang thắc mắc xe cơ giới là xe gì, có thể hiểu ngắn gọn rằng đây là một nhóm phương tiện được pháp luật xác định cụ thể, không phải tên gọi chung dành cho mọi loại máy móc có động cơ.

Xe cơ giới gồm những xe gì?

Theo Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xe cơ giới được chia thành nhiều nhóm khác nhau. Mỗi nhóm có đặc điểm, thông số kỹ thuật và công dụng riêng.

Xe ô tô

Xe ô tô là nhóm phổ biến nhất khi nhắc đến phương tiện cơ giới đường bộ. Theo quy định hiện hành, xe ô tô bao gồm:

• Xe có từ bốn bánh trở lên, chạy bằng động cơ.

• Được thiết kế, sản xuất để hoạt động trên đường bộ.

• Không chạy trên đường ray.

• Dùng để chở người, chở hàng hóa, kéo rơ moóc hoặc kéo sơ mi rơ moóc.

• Xe được kết cấu để thực hiện chức năng, công dụng đặc biệt.

• Xe ba bánh có khối lượng bản thân lớn hơn 400 kg.

Một số ví dụ thuộc nhóm xe ô tô gồm ô tô con, xe tải, xe khách, xe buýt, xe đầu kéo, xe cứu thương, xe cứu hộ và các loại ô tô chuyên dùng.

Xe ô tô không bao gồm xe chở người bốn bánh có gắn động cơ và xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ. Hai loại phương tiện này được luật tách thành những nhóm xe cơ giới riêng.

Rơ moóc

Rơ moóc là phương tiện không có động cơ để tự di chuyển. Xe được thiết kế để hoạt động trên đường bộ và phải được một xe ô tô khác kéo.

Điểm nhận biết quan trọng là phần chủ yếu của khối lượng toàn bộ rơ moóc không đặt lên xe kéo. Khi liên kết với ô tô, rơ moóc có thể được sử dụng để vận chuyển hàng hóa, máy móc hoặc các loại thiết bị có kích thước lớn.

Mặc dù không có động cơ riêng, rơ moóc được ô tô kéo vẫn thuộc nhóm xe cơ giới theo quy định hiện hành.

Sơ mi rơ moóc

Sơ mi rơ moóc cũng không có động cơ tự di chuyển và phải được kéo bởi ô tô đầu kéo. Tuy nhiên, khác với rơ moóc, một phần đáng kể khối lượng toàn bộ của sơ mi rơ moóc được đặt lên ô tô đầu kéo.

Loại phương tiện này xuất hiện phổ biến trong hoạt động vận chuyển container, hàng hóa đường dài hoặc hàng có khối lượng lớn.

Có thể phân biệt nhanh như sau:

• Rơ moóc: phần lớn khối lượng nằm trên các trục của chính rơ moóc.

• Sơ mi rơ moóc: một phần đáng kể khối lượng được truyền lên ô tô đầu kéo.

Xe chở người bốn bánh có gắn động cơ

Xe chở người bốn bánh có gắn động cơ là phương tiện:

• Có từ bốn bánh trở lên.

• Chạy bằng động cơ.

• Được thiết kế để hoạt động trên đường bộ.

• Có kết cấu dùng để chở người.

• Vận tốc thiết kế không lớn hơn 30 km/h.

• Chở tối đa 15 người, không tính người lái xe.

Các loại xe điện chở khách trong khu du lịch, khu nghỉ dưỡng, khu đô thị hoặc khu vực được cấp phép hoạt động có thể thuộc nhóm này nếu đáp ứng đầy đủ các thông số kỹ thuật tương ứng.

Phạm vi hoạt động của xe chở người bốn bánh có gắn động cơ có thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định phù hợp với điều kiện giao thông tại địa phương.

Xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ

Xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ là loại xe:

• Có từ bốn bánh trở lên.

• Chạy bằng động cơ.

• Được thiết kế để chở hàng trên đường bộ.

• Có phần động cơ và thùng hàng lắp trên cùng một khung xe.

• Có tối đa hai hàng ghế.

• Chở tối đa năm người, không tính người lái xe.

• Có vận tốc thiết kế không lớn hơn 60 km/h.

• Có khối lượng bản thân không lớn hơn 550 kg.

• Nếu sử dụng động cơ điện thì công suất động cơ không lớn hơn 15 kW.

Đây thường là các phương tiện chở hàng cỡ nhỏ, phục vụ vận chuyển trong phạm vi hẹp hoặc trên các tuyến đường được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Xe mô tô

Xe mô tô là phương tiện có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế và sản xuất để hoạt động trên đường bộ, trừ những phương tiện đã đáp ứng tiêu chí của xe gắn máy.

Đối với xe mô tô ba bánh, khối lượng bản thân không được lớn hơn 400 kg.

Trong đời sống hằng ngày, nhiều người gọi chung mô tô và xe gắn máy là “xe máy”. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây là hai nhóm phương tiện khác nhau. Việc xác định xe thuộc nhóm nào có thể ảnh hưởng đến yêu cầu về độ tuổi, giấy phép lái xe và các quy định kỹ thuật liên quan.

Xe gắn máy

Xe gắn máy là xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ và được thiết kế để hoạt động trên đường bộ. Phương tiện phải đáp ứng các tiêu chí sau:

• Vận tốc thiết kế không lớn hơn 50 km/h.

• Nếu sử dụng động cơ nhiệt, dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương không lớn hơn 50 cm³.

• Nếu sử dụng động cơ điện, công suất động cơ không lớn hơn 4 kW.

• Không thuộc nhóm xe đạp máy.

Như vậy, xe gắn máy có thể sử dụng động cơ đốt trong hoặc động cơ điện. Loại năng lượng sử dụng không phải là tiêu chí duy nhất để xác định phương tiện có phải xe cơ giới hay không.

Các loại xe tương tự

Ngoài những nhóm được liệt kê cụ thể, pháp luật còn xếp các phương tiện có kết cấu, tính năng hoặc công dụng tương tự vào nhóm xe cơ giới tương ứng.

Việc phân loại phương tiện đặc biệt hoặc phương tiện mới cần căn cứ vào hồ sơ kỹ thuật, thiết kế, vận tốc, công suất động cơ và hướng dẫn của cơ quan quản lý chuyên ngành. Không nên chỉ nhìn vào hình dáng bên ngoài để kết luận.

Những phương tiện nào có và không thuộc xe cơ giới?

Một số phương tiện rất dễ bị phân loại nhầm, đặc biệt là xe máy điện, xe đạp điện, máy kéo và rơ moóc.

Ô tô có phải xe cơ giới không?

Có. Ô tô là một trong những nhóm phương tiện cơ bản thuộc xe cơ giới. Nhóm này bao gồm ô tô con, xe tải, xe khách, xe buýt, xe đầu kéo, ô tô chuyên dùng và các loại xe ô tô khác đáp ứng tiêu chí pháp luật.

Ô tô chạy bằng xăng, dầu, điện hoặc nguồn năng lượng khác vẫn được phân loại dựa trên kết cấu và công dụng của phương tiện.

Xe máy có phải xe cơ giới không?

Có. Tuy nhiên, “xe máy” là cách gọi phổ biến trong đời sống, không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác nhóm phương tiện theo pháp luật.

Một chiếc xe hai bánh chạy bằng động cơ có thể được phân loại là:

• Xe gắn máy nếu vận tốc thiết kế không quá 50 km/h và đáp ứng giới hạn về dung tích hoặc công suất động cơ.

• Xe mô tô nếu không thuộc tiêu chí của xe gắn máy.

Cả xe mô tô và xe gắn máy đều thuộc nhóm xe cơ giới.

Xe máy điện có phải xe cơ giới không?

Không nên chỉ dựa vào tên thương mại “xe máy điện” để kết luận. Cần xem thông số kỹ thuật của từng mẫu xe.

Phương tiện hai hoặc ba bánh dùng động cơ điện có thể thuộc nhóm xe gắn máy nếu:

• Vận tốc thiết kế không quá 50 km/h.

• Công suất động cơ không quá 4 kW.

Nếu phương tiện không thuộc giới hạn của xe gắn máy nhưng đáp ứng đặc điểm của xe mô tô, phương tiện có thể được phân loại là mô tô điện. Trong cả hai trường hợp này, xe vẫn thuộc nhóm xe cơ giới.

Xe đạp điện có phải xe cơ giới không?

Không. Theo quy định hiện hành, xe đạp máy, bao gồm xe đạp điện, được xếp vào nhóm xe thô sơ.

Xe đạp điện được hiểu là xe đạp có trợ lực từ động cơ, trong đó nguồn động lực từ động cơ bị ngắt khi người điều khiển ngừng đạp hoặc khi xe đạt tới vận tốc 25 km/h.

Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý vì xe đạp điện có động cơ trợ lực nhưng không được xếp vào xe cơ giới.

Máy kéo có phải xe cơ giới không?

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ hiện hành, máy kéo thuộc nhóm xe máy chuyên dùng, không nằm trong danh sách xe cơ giới tại khoản 1 Điều 34.

Đây là điểm khác biệt đáng chú ý so với nhiều bài viết cũ đang sử dụng cách phân loại của Luật Giao thông đường bộ 2008.

Rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc cũng được phân loại khác nhau tùy phương tiện kéo:

• Được ô tô kéo: thuộc nhóm xe cơ giới.

• Được máy kéo kéo: thuộc nhóm xe máy chuyên dùng.

Phân biệt xe cơ giới, xe thô sơ và xe máy chuyên dùng

Phương tiện giao thông đường bộ được chia thành nhiều nhóm. Trong đó, xe cơ giới, xe thô sơ và xe máy chuyên dùng là ba nhóm thường bị nhầm lẫn nhất.

Xe thô sơ gồm những xe nào?

Xe thô sơ bao gồm:

• Xe đạp.

• Xe đạp máy, bao gồm xe đạp điện.

• Xe xích lô.

• Xe lăn dành cho người khuyết tật.

• Xe do vật nuôi kéo.

• Các phương tiện có kết cấu tương tự.

Không phải tất cả xe thô sơ đều hoàn toàn không có động cơ. Xe đạp điện có động cơ trợ lực nhưng vẫn thuộc nhóm xe thô sơ nếu đáp ứng đúng tiêu chí kỹ thuật.

Xe máy chuyên dùng gồm những xe nào?

Nhóm xe máy chuyên dùng bao gồm:

• Xe máy thi công.

• Xe máy sử dụng trong nông nghiệp, lâm nghiệp.

• Máy kéo.

• Rơ moóc, sơ mi rơ moóc được máy kéo kéo.

• Xe máy thực hiện chức năng hoặc công dụng đặc biệt.

• Xe đặc chủng phục vụ quốc phòng, an ninh có tham gia giao thông đường bộ.

Máy xúc, máy ủi, máy san, máy lu và một số loại xe nâng có thể được xếp vào xe máy chuyên dùng tùy thiết kế và công dụng cụ thể.

Cách phân biệt nhanh

Có thể nhận biết sơ bộ theo công dụng chính:

• Phương tiện chủ yếu dùng để chở người hoặc hàng hóa trên đường bộ: thường thuộc xe cơ giới.

• Phương tiện vận hành bằng sức người, vật nuôi hoặc chỉ được trợ lực giới hạn: thường thuộc xe thô sơ.

• Phương tiện dùng để thi công, sản xuất, nông nghiệp, lâm nghiệp hoặc thực hiện nhiệm vụ đặc biệt: thường thuộc xe máy chuyên dùng.

Tuy nhiên, đây chỉ là cách nhận biết ban đầu. Kết luận chính xác vẫn phải dựa vào hồ sơ và thông số kỹ thuật của từng phương tiện.

Xe cơ giới tham gia giao thông phải đáp ứng điều kiện gì?

Theo Điều 35 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xe cơ giới tham gia giao thông phải đáp ứng hai nhóm điều kiện cơ bản:

• Được cấp chứng nhận đăng ký xe và gắn biển số xe theo quy định.

• Bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, một số loại phương tiện phải đáp ứng thêm yêu cầu riêng. Chẳng hạn, ô tô kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình. Ô tô đầu kéo, xe cứu thương và một số xe chở người kinh doanh vận tải còn phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe.

Phương tiện giao thông thông minh cũng phải đáp ứng các điều kiện chung và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động.

Người lái xe cơ giới cần mang theo giấy tờ gì?

Khi tham gia giao thông, người lái xe cần mang theo các giấy tờ phù hợp với loại phương tiện đang điều khiển, bao gồm:

• Chứng nhận đăng ký xe.

• Giấy phép lái xe phù hợp, trừ trường hợp pháp luật không yêu cầu.

• Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện thuộc diện phải kiểm định.

• Chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Trường hợp giấy tờ đã được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử, việc xuất trình và kiểm tra có thể thực hiện thông qua tài khoản định danh điện tử. Quy định về giấy tờ của người lái xe được nêu tại Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Không phải loại xe cơ giới nào cũng có yêu cầu giống nhau về giấy phép lái xe và kiểm định. Người sử dụng cần đối chiếu thêm quy định dành riêng cho phương tiện của mình.

Câu hỏi thường gặp về xe cơ giới

Đặc điểm của xe cơ giới là gì?

Phần lớn xe cơ giới được thiết kế để chở người, vận chuyển hàng hóa hoặc kéo phương tiện khác trên đường bộ. Nhiều loại sử dụng động cơ để vận hành, nhưng đây không phải đặc điểm tuyệt đối vì rơ moóc và sơ mi rơ moóc không có động cơ riêng vẫn thuộc xe cơ giới.

Xe mô tô có phải xe cơ giới không?

Có. Xe mô tô hai bánh và xe mô tô ba bánh đáp ứng tiêu chí pháp luật đều thuộc nhóm xe cơ giới.

Xe gắn máy có phải xe cơ giới không?

Có. Xe gắn máy là một trong những loại xe cơ giới được liệt kê tại khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Xe điện có phải xe cơ giới không?

Tùy loại xe điện. Ô tô điện, mô tô điện và xe gắn máy điện thuộc xe cơ giới. Trong khi đó, xe đạp điện đáp ứng tiêu chí của xe đạp máy lại thuộc nhóm xe thô sơ.

Vì vậy, không thể chỉ dựa vào việc phương tiện sử dụng điện để xác định nhóm xe.

Xe đạp có phải xe cơ giới không?

Không. Xe đạp thuộc nhóm xe thô sơ vì chủ yếu được vận hành bằng sức người thông qua bàn đạp hoặc tay quay.

Xe đạp điện khác xe máy điện như thế nào?

Xe đạp điện là xe đạp có động cơ trợ lực. Động lực từ động cơ phải ngắt khi người điều khiển ngừng đạp hoặc khi xe đạt vận tốc 25 km/h. Phương tiện này thuộc nhóm xe thô sơ.

Xe thường được gọi là xe máy điện vận hành chủ yếu bằng động cơ điện và có thể được phân loại là xe gắn máy hoặc xe mô tô dựa trên vận tốc thiết kế, công suất động cơ và các thông số kỹ thuật khác. Những phương tiện này thuộc nhóm xe cơ giới.

Rơ moóc không có động cơ tại sao vẫn là xe cơ giới?

Pháp luật không phân loại xe cơ giới chỉ dựa trên việc phương tiện có động cơ hay không. Rơ moóc được thiết kế để hoạt động trên đường bộ và được ô tô kéo nên được xếp vào nhóm xe cơ giới.

Xe tự lái có phải xe cơ giới không?

Phương tiện giao thông thông minh có khả năng tự động hóa một phần hoặc toàn bộ hoạt động điều khiển vẫn là xe cơ giới. Ngoài điều kiện chung dành cho xe cơ giới, phương tiện còn phải được cơ quan có thẩm quyền cấp phép hoạt động.

Kết luận

Xe cơ giới là nhóm phương tiện bao gồm ô tô, rơ moóc, sơ mi rơ moóc được ô tô kéo, xe chở người hoặc chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự.

Điểm quan trọng cần ghi nhớ là không phải mọi phương tiện có động cơ đều thuộc xe cơ giới. Theo luật hiện hành, máy kéo thuộc nhóm xe máy chuyên dùng, còn xe đạp điện thuộc nhóm xe thô sơ. Ngược lại, rơ moóc không có động cơ riêng vẫn có thể được xếp vào xe cơ giới.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ xe cơ giới là xe gì, xe cơ giới gồm những loại nào và cách phân biệt với các nhóm phương tiện giao thông đường bộ khác.

Nội dung được cập nhật theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2025.